VANTO
DI DUI VILLANI
CIOE'
SANDRON E BURTLIN
sopra l'astutie tenute da essi nel vender le castellate
quest'anno
COSA BELLA DA RIDERE
SANDRON E BURTLIN
Sandron
Ah an, vè, vè, Burtlin, che questa botta
A ti l'havèm cargà a sti babiun,
Vè c'haven uslà sti galavrun,
Chi z'astiman manch d'una recotta.
Burtlin
Sì, e sì l'haven cargà Sandron, mo potta
Dal mond, iz tgnean per curnachiun,
E ades i chenin trars in zenuchiun
Si volin d'la nostr'uva, e stars sotta.
Sandron
Dì al ver, Burtlin, hat più Castellà?
Burtlin
Con sa n'ho, sì cha n'ho, mo an vuoi dir,
Cha vuoi, fradel, ch' l'am sippa ben pagà.
Sandron
A n'ho ancha mi, mo a in vuoi zinquant' lir,
E la porta a ch' la vol.
Burtlin
Oh, t'gli harà
Dal cert. Tienla pur su, t'n'pua fallir.
Sandron
Oh, s'la s'pses tgnir
Achmod s'fa al furment in sal granar,
Oh t' puà dir cha m'la farè pagar!
Burtlin
Mo mi, i vurè vder sgangar
D'la sed, e straslar, e cascar mort,
Tant è l'odij, Sandron fradel, cha i port.
Sandron
No, no, tegnema pur fort
E sald al pè in s'l'astla, nu villan,
Ades cha vden c'haven la balla in man.
Burtlin
Mo possa pur da i can
Esser manzà, se mi i vuoi correr dria,
A la vuoi ben inienz dar a i purzia.
Sandron
Mo crit mi cha sia
Un barbazagn cascà zo d'un nuson?
N'sat sa i ho al diavol in tal zuccon.
T'sa ben cha son giutton,
Ch'l'è un pez t'm'acgnos, e sa cha suoi
Farn di quelli ch'puzzan, quand a vuoi.
Burtlin
An vuoi za t'm'tuoi
Al priessi a mi per cont d'agaffar,
Cha nassì al mond sol per sgraffignar,
Sandron
Ma a ni pren durar
Fradel, chi cazzan tat i pat in su,
Ch' s'a n'rubasn mal biad nu.
Burtlin
No, no, cun dis qulù
S'lor vuoln i puorch, i cappun e i quattrin,
E nu anden a la fiera d'rampin.
Sandron
Lassa pur far, Burtlin,
Al patron qual chal fa, e quel chal po,
Chin tugn mod al pagaren dal so.
Burtlin
Cha n'robba, mo s'al so,
Fradel, st'm'ligas l' man de dria,
A m'inzignarè d'torla con i pia.
Sandron
Mo crit mi cha sia
Un'ocha? N'sat quand al dorm al patron
Sa so cuoier al maiuol e l'albanon?
Burtlin
Mo dì pur ti, Sandron,
La canva e al lin, chal rest srè una fola,
Ch'ugn ragazzetta vol la so mazzola.
E ma n'fermen la gola
O cha manzen d'l'mel, e d'l'per,
E dluvien tut quel cha psen haver.
E s'a t'ho a dir al ver,
A so, fradel mia car, cha fag ogn'art
Per ni dar mai al terz d'la so part.
Sandron
Mo i diest' pur al quart,
Mo slament la fava cha mangien
Quand l'è in ti camp, e al zes cha venden,
E quand a vendmen,
I più bia grap n'tremia da un là
Oh, guarda che d'quij i n'happia ma',
Oltra cha tgnen bcà
La più zalla, e l'aserba a la mten
In tal bgonz, e quella cha schen
E i ruoz ch'atachen
Al tassel, e l'sorbl, e l'nus
Ch'arpiatta in tl'a cassa i nuostr tus
Ch'in fichn in tut i bus,
Mo quest è nient, fradel, ch'haven cuntà,
Turnema un puoch a dir d'l'castellà,
Cha i n'è d'nu, cun t'sa,
Ch' quand i n'han tant uva ch'la possa impir
I fan ch'al poz dal rst hapa a suplir.
Burtlin
Mo sta n't'partir,
N'havia a negar un tos mi l'altr dì
Chiera in t'la castlà, pota d'mi.
Sandron
Mo ch'cosa fieval lì?
Burtlin
Mo l'iera vgnu pr veder vindmiar
Ch'al so patron n's' dsea fidar
Ch'mi ni al fies star
E s'iera fic li dentr al giandarot,
E si dsea haver durmì tutta la not,
E mi viegna via d'bot
Con d'l'acqua in spalla per trariela in fond,
E dment cha la tro' zo, po far al mond,
A sent es n'so dond
S'viegna una vos ch'crida “oimia, oimia”,
Es veg st'ombra ch's' leva in pia,
E mi casch zo al indria,
Per la gran pora, es tria al bigonz in fas,
E poc sin mancò ch'an m'plas,
E inienz cham asguras
A stie un pzol, e pur a mi accustà
Chal pareva pruoprij un pullaster anegà,
Tant l'havevia lavà.
Es dig: “Ch'fiev lì dentr, puvraz?”
E lu bravand respos: “A fieva un laz
Ch't'apicca, ladronaz,
T'm'ha tut bagnà la camisa, e al zibon,
Mo at promet chal vuoi dir al patron.”
“Tas, tas”, dighia, “Minchion,
Cha vlea lavar al fond, i era un po' brut,
E a trar zo l'acqua, a t'ho bagnà ti tut.
N'dar mo ti in ti rut,
Ch'an t'havea vezu t'fus lì,
Ch'an son miga una bestia niancha mi”.
Po, i fia dar un vestì,
La camisa, un capel e i mia bragun,
E la Tuonia i sugò fin a i schfun.
E perché a' sua patrun
Al n'dses nient, al fie menar
Appres al fuog, e s'al fia governar
Ben ben, po a in fia dunar
D'l'mel, d'l'nus e mil cagariol,
Po a i dis: “N'dir na gotta, al mie fiol,
Sben a i ho in t'lussol
Trat qula poca d'acqua, chat prumet
Chan t'vleva bagnar ti, puvret.”
E con st'barzelet
Al fie taser, es n'fu nient,
E poi turnie a trar d'l'acqua novament,
Chan pseva altrament
Impirla, chal n'iera grasp assa',
S'la poz n'm'haves un poch aidà.
Sandron
Mo t'm'ha ben mo' acchiappà,
Cosa crit ch'hapa fat ancora mi?
Oh fradel, a iho fat piez d'ti,
Cha i mniè una l'altr dì
A un caldiran, al qual m'die i quattrin,
In s'la man, es n'vos miga sesin,
Ma tut bie zchin,
A la barba d'quij ch'gli han vindù
Manch d'nu, e ch'n'ihan anch apu,
E, a dirla fra nu du,
A ti cazzie d'l'acqua d'maniera
Chal n'in met za lu tant in la caldiera.
E ades mo sl s'dspiera,
Chal dis chal tinaz n'ha ma livà.
Burtlin
Mo a tal cred, fradel, sti ha lavà
L'grasp cun t'm'ha cuntà,
Achmod volal chal lieva, al puvraz,
E lu in die haver trat d'l'altra in tal tinaz.
Tant ch'l'harà un bel sulaz
Ch'ma l'la farà svinar a i rastlin,
Ch'la sarà più d'acqua che d'vin.
A tal ch' sti cittadin
Han bel dal gof, a dirla qui fra nu,
Si credin cha siama turlulu,
Ch' si havessin ben più
Occh ch'n'ha al pavon in t'la cova,
I n'haran ma' da nu la part sova.
M'viegna al mal d'la lova
Ch apos dir al ver, es t'al zur,
Cha iho fat star mill bot anch i fattur,
Prché la not al bur,
D'ment ch' lor durmivan am son livà
Es son andà in l'ara, es ho insaccà
Al gran, es l'ho purtà
In sal granar, e qusì d'man in man
Cun t'sa cha saven far nu altr villan.
Ch'andem a Rastgnan
Tut l'an, e in Graffagnana vuluntera,
Po' a turnem pr la piana zo a Rubiera,
Mo una stmana intiera
A i sre da dir; basta, ch' nu cuntadin
Nassem tut con l'man fat a rampin.
Sandron
Eh, n'dir qusì, Burtlin,
Cha i n'è anch d'quij ch'dan so dver,
Burtlin
Al po esr Sandron, t'digh ver,
Mo mi n'so vder,
Es a i n'è pur qualch'un, ch' mi n'al so,
Al ni è di nuostr, es al sustintarò.
Cha so mi quel cha fo,
E ti, e Mengh e in somma, i cuntadin,
Tut van con l'man vluntiera a rastlin.
Sandron
T'ha tort, Burtlin,
Ch' pr dies ch'sien trist infra d'nu,
A i n'è mill ch'ijn da ben, ancora più.
Es so ch' mi padr fu
Un hom da ben, e mi, ch'm'appicas,
An prev ma' durmir un dì cha n' rubas.
Es pr sort al passas
Qual dì chan dies un qualch sgrafgnot
An prev ma' durmir tutta qula not.
Am tro' al crud e al cot,
E a quel cha poss'haver, fradel mie car,
Mo destrament pr ni far cridar.
Horsù, at vuoi lassar
Archmandam a tut quant qui fiuua
E sforzat esr da bel al più ch't'pua.
IL FINE
Testo trascritto da: Vanto di dui villani cioè Sandron e Burtlin, Sopra l'astutie tenute da essi nel vendere le Castellate quest'Anno. In Bologna, per Bartolomeo Cochi, al Pozzo rosso, 1610, BAB