LA GRAN VITTORIA
DI PEDROLINO
Opera dilettevole e di grandissima recreatione
Pedrolino
Da po’ ch’a i ho vedut, signur duttur,
Ch’e’ non volì lagà la Franceschina,
E pur savì che’ò fu ol me prim’amur
Ch’a me la su acquistada in la Cusina,
Al ve faghi pales ol me tenur
Ch’an vuoi pi comportà tal disciplina,
Ma domatina a l’alba di muscù,
Voi ch’a la combattema fra nu du.
Do’ mattazol ch’tiè do’ giutunzel
N’hat vegogna a dir qusì a un duttor,
Hom ch’a cercà dal mond, e ch’a cervel,
E un ch’è pien d’infamia e dishunor,
Tuot d’qui, ch’al m’fuma al capel,
E n’m’far d’più vegnir l’humor
Ch’at prumet ch’al n’finis la festa
Ch’at bat un Aristotl in la testa.
Pedrolino
No, no, no stem’ a fà tanti paroi,
A te desfid ilò su questa strada,
Ch’a sun dispost in tut’, che mi non voi
Ti fagh l’amur con la mè inamorada.
Tirat chilo, panzazza da fasoi,
Ch’ades a t’voi pistà co’ s’fa paiada,
E s’ben ti è, aprs de mi, com’un gigant,
A non te stimi se ti fus Morgant.
At l’ho dit più e più volt, Poledrin,
T’n’t’impaz coni fat mia,
Ch’s’at met atorn i mia latin,
T’voris inanz haver al diavol dria.
T’sa ch’a son duttor e cittadin
E quanta scientia a i ho, donca va’ via,
Dsgratiadel, e lievat d’qui,
Ch’al n’mè hunor a mettrm’ con ti.
Pedrolino
S’a non credes havì tanta dottrina,
Quat t’è ti, a m’andares a fà squartà,
Ti no sè pur cantà la bustacchina,
Oh guarda mo’ sti se be’ latinà,
Nu oter che vgnem da Voltolina
Sem tutu dottur, e si tel voi provà
E si a te voi mostrà ti n’è cervel,
Mo prima a voi finì questo duel.
Ah ah, t’m’farà ridr una botta,
Guarda un fachin ch’vol parlar d’scientia,
Và a disputar attorn una rcotta,
O con un stronz, ch’at do’ lizentia.
Tuot d’qui, mustaz d’marmotta,
E n’m’fat vgnir la dscurientia,
Ch’an so st’sa cha son un bstion,
Ch’at cavarò la polver dal zibbon.
Pedrolino
Ste m’cavarè la polver do zibù
E mi con quest te sbatterò ol cappot,
Es te desfidi miegh a fa custiù,
Con la scarsella sola e ol camisot.
No pi’ paroi, tirat chilò pultrù,
Cha voi mostrat che tino val vergot,
E che’l non è bastant la to dottrina,
De conquistà la bella Franceschina.
Zà pur, t’vua cha fema custion,
A son cuntent, ch’al dver al vol,
Mo’ ascolta un puchtin questa rason,
Inanz chi fat avanzan l’parol,
Accetta el mie cusei, prché l’è bon,
E n’correr qusì là da mattazzol,
Ch’al dis Plini, ch fa z’ammazzen,
Ch vista la present a muriren.
Pedrolino
Mi no staghi con Plini, e manco staghi
Con Bartol, gne con Bald, gne co vergù,
Vien pur via, sti m’ammaz a te n’incaghi,
Es no te su ubligat un bagarù.
Fin qui mi pens ti t’è chigà in ti braghi,
E per quest ti no vè alla conclusiù,
Mo’ sti te senti havì de me timur,
Damela vinta, e laga andà l’amur.
Haver paura mi, mo cosa dit?
T’t’ingan, dal cert, Puledrin,
Anz ch mi la bram, mo’ n’vit
Chal n’m’è humor a far con un fachin?
S’ben t’brav tant, cosa crit,
Cha stima l’to chiacchiar, babuin?
Vat adduttorà prima a Pivavia,
S’t’vuo’ cumbattr miegh, e vien po’ via.
Pedrolino
A su dottur, es fu adotturat,
In merdesina, e anch in chigarella,
A Bergam, in presenza dol Zanat,
Zan Tripù, Zan Ganassa e Zan Padella,
Es ho ol me privilez ilò segnat,
Per man de quatter sindegh de gabella,
Che ‘l nodèr me’l fè autentigh, e civil,
Su la piazza d’agost a fes d’avril.
Zà, ti è duttor, e chai to privilez,
E’ cun t’dì, an t’vuoi mancar,
Es vuoi t’sip tì ch t’adliez
Li arm, e ch l’cos sian dal par:
A son ben cert ch t’harà l’piez
Osù, vat armà, cha m’ vo a tarmar,
Ch quest è al dì, sa iho Mart in favor,
Cha torn a chà cargà d’dsunor.
Qui si vanno armare, e vengono fuori con spedi in mano, padella in capo, ed altre cose ridicolose,
e Franceschina alla finestra sta a vedere il tutto, e Pedrolino dice:
Pedrolino
A su chilò, dottur, pront e parat
Per mantegnì quel tant che iho promess,
Eccom all’orden, per intrà in steccat,
E per forat la sacca dalle vess,
Ah, Franceschina, se per ol passat
Ti m’è portat amur, at preghi adess
Tet saghi alla fenestra, ol me bucchì,
A mirà ol gran valur de Pedrulì.
Ascolta, Pdrulìn, prima ch’andema
Un d’nu du con l’garret in su,
Idest, cioè inanz cha z’ammazzema,
Fema un po’ tstament qui tra nu,
Chal dver voi, ch prima accumdema
L’nostr’cos, e chan stan più,
Azzò ch qui, ch rstaran d’dria
N’fazzan po’ tra lor qualch pazzia.
Pedrolino
A su content, es è bona rasù,
E ancura mi g’havivi zà pensat,
Ma com faremia, che’l no ghe vergù
Che scriva quel cha laghi al parentat?
Mo’ a serem testimoni ichsì fra nu,
E quel che resta vif sarà obligat
Far relativ a i hered de quel che mur
Tut quel ch’es laga, azzò chi sia segur.
Quest’è bon pinsament,e mi al farò,
S’pr sorta t’andass inanz’a mi.
Pedrolino
An mi, sti mori ti dechiarerò
Tut quel che t’è laga a i to’ de ti.
Osù, sta sald, cha chminzarò.
Tamen l’è miei ch t’chmenz ti.
Pedrolino
Di pur su ti, e no sta pi a tardà,
Cha sem d’accord, che ixi s’habbia da fà.
Primament, mi lass al mie saion,
Idest quel cha tiegn a studiar,
Al Bocca, e l’mij calz a Smurfion,
Con pat chal i fazza repezzar.
A lass la mia bertazza a Tanaion,
L’scarp al Partsana mia cumpar,
Po’ lass al studi tut, e la duttrina,
E al cor alla mia cara Franceschina.
Pedrolino
E mi lagh a Frignoccola ol capel,
A Zan Farina lagh ol temprarì,
Es laghi la scarsella a Zan Piattel,
Ol camisot, al laghi a Burattì,
Le calz a Francatrip, e a Zan Budel
I scarpi, E a Zan Frittada ol tabarrì,
Es laghi a Zan Capel ol me zibù,
E a Franceschina un pez de salsizzù.
Osù, a mor mo’ cuntent, vientin via,
Aspetta ch’am tira su un schson.
Oh, prché n’hoia un po’ d’malvasia,
E un pan buffet, cha turè un bcon?
A iho pur fat la gran minchiunaria
A n’far, inanz ch’a mora, qulation:
Osù, pur Puldrin, vien inanz,
Ch’al n’è più temp d’zugar a zanz.
Pedrolino
Pia questa Gratian, t’hoia cuiut?
Sì, mo gaffa qust’altra ancora ti.
Pedrolino
Quest’è vergot, che ‘l colp s’è perdut.
Tua donc st’altra, puttana d’mi.
Pedrolino
Oimè ol zuccù, che ti me l’è fendut!
Ah, traditor, t’m’ha passà si qui.
Pedrolino
To dan, to’ pur quest’otra, han tiè per terra
Mo’ aspetta pur, cha voi finì la guerra.
Arrendete, mariul, se no a te pas
Da un lat all’oter con sto temprarì.
Oimè, n’far t’m’struppias.
Pedrolino
T’arrendet?
Sì.
Pedrolino
Me laghet quel musì?
Oimè, lievat su, sì ch’a t’al lass,
N’vit sa son qi tut infustì?
Pedrolino
A iho vinta la guerra con gran boria,
O Franceschina, vittoria, vittoria!
Pdrulìn, n’far mo tant al gradass,
S’ben t’ha vint mo’ ti la qustion,
Cha son us d’liezr Porc gras,
Gallina, Vien a cena, con Platon,
Chan son us andar a far del chiass
Tutt al dì con la spada in si canton,
Ch tutt quant l’mie differentie
Cunsistin in t’lonz e in t’l’scientie.
Pedrolino
Cunsista pur un po dov le se voia,
Mi so che dell’imprisa ho havut l’hunur,
E con tut quat culur, che m’darà noia
La torò a spada tratta da segur,
E sa credess d’andà in le man al boia,
De Franceschina voi seguì l’amur,
Dottur, son tutto vostr, a vaghi via,
M’areccomandi, Franceschina è mia.
In fin, l’è ver quel chal pruverbi dis,
Ch l’hom n’dirè ma’ far qustion,
Chal s’va a prigul d’agaffar di sfris,
O d’lassari la forma dal zibon.
E chal sia al ver, a vlea far mi al Narcis,
Al bell’humor, al brav, al galavron,
L’appassiunà, al mros, al cantagal,
Es m’è restà la fuoza in s’l’spal.
Osù, patientia, al mond va qusì,
Pr l’avvegnir an srò più mat,
A vuoi lassar l’amor, cha vegh mi
Cha srev spess spess in sti bstrat,
Osù, pur am vuoi livar d’qui,
Ch qustù n’turnass a far di fat,
Ch’an vuoi ch’Cupid in tal nid più m’tira,
A son vostr, Dia v’dia la bona sira.
IL FINE